Κέντρο Αρχαιομουσικολογίας

Αρχική » Έρευνα

Category Archives: Έρευνα

Ετικέτες

ancient greek aulos ancient greek lyre ancient greek musical instruments ancient harp chelys harp Koile sideflute reconstruction of ancient greek musical instruments tortoise lyre trigonos Venetus Marcianus Appendicis Classis VI/3 Venetus Marcianus Appendicis Classis VI/10 Ίδρυμα Αικατερίνης Λασκαρίδη Ανακατασκευή αρχαίων ελληνικών μουσικών οργάνων Αρμονικός Κανών Αρχαία Ελληνικά Μουσικά Όργανα Αρχαία ελληνική μουσική Αυλός Γυμνάσιο Δημοτικό Διονύσιος ΕΡΜΗΣ Εκπαιδευτικά Προγράμματα Αρχαίας Ελληνικής Μουσικής Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Εργαστήριο Αρχαίων Ελληνικών Μουσικών Οργάνων Ερμής Ευκλείδης Κανονική θεωρία Λύρα Μαθηματικά και Μουσική Μεσομήδης Ορέστης Πάπυρος Πανεπιστήμιο Αθηνών Πειραματική Αρχαιομουσικολογία Πτολεμαΐς Σικείλος Τάφος του ποιητή Τρίγωνον Χειρόγραφη παράδοση Χρήστος Τερζής ανακατασκευές αρχαία μουσικά όργανα εικονογραφία μέλη μουσική εκπαίδευση στην αρχαία Αθήνα μουσικοθεωρητικές πραγματείες πλαγίαυλος Κοίλης τραγωδία χέλυς όργανα

Προσεχώς

Δεν βρέθηκαν events για το άμεσο μέλλον

Αρχείο

Organological study and physical reconstruction of the musical finds (chelys – aulos – harp) from the «Tomb of the Poet» – Daphne, Athens

Faculty of Music Studies, National and Kapodistrian University of Athens (EKPA)

Coordinator:

Stelios Psaroudakes, Assistant Professor in Ancient Greek Music, Faculty of Music Studies, National and Kapodistrian University of Athens

Project Member:

Christos Terzis, PhD, National and Kapodistrian University of Athens / Independent Researcher

Latsis_LogoIn spring 1981, in the area of Daphne (33 Olgas St.), during a rescue excavation, carried out by the archaeologist Angelos Liangouras, two adjacent graves were discovered. One of them contained a skeleton and four white-ground lekythoi. The other grave was richly adorned with parts of a papyrus roll, a polyptych, writing utensils and three musical instruments. The complete content of the two graves is currently on permanent exhibition in a special show case at the Archaeological Museum of Peiraias. The two burials have been dated as the Classical period, ca. 430 BC. The find has been regarded as one of special significance, as it comprises a ‘closed system’ on the one hand, while, on the other, it affords unique information on both the writing practice and the music of the Classical period. With the permission of the 26thEphorate of Prehistoric and Classical Antiquities, the team has undertaken the study and publication of the three musical instruments (harp, lyre, aulos). Because of the uniqueness of the instruments, the aforementioned organological study will include physical modeling and the creation of exact replicas of the instruments.

The project of reconstructing and experimenting with the three Daphne instruments was divided into several ‘fronts’: a) study of the remains of the instruments at the Peiraias Museum (measurements, photographs, digital microscopic examination), and of the Excavation Archive at the National Museum; b) comparative study of all extant analogous instruments (lyres and auloi); c) study of the ancient literary and iconographic sources for relevant organological information (especially the iconography of the trigonon); d) study of the relevant international bibliography; e) purchase of tools and materials for the reconstructions of the instruments; f) experimenting with the replicas, in order to investigate aspects of tuning and playing techniques; g) composing an essay for each instrument, with an analytical exposition of the research process and conclusions; h) use of the replicas in our running educational programmes for elementary and high schools of this country.

Daphne Chelys (type of lyre)

Daphne (Wooden) aulos

Daphne Trigonos (type of harp)

Melody of the Nemesis’ Hymn played on a replica of the Koilē (2nd Ct BC) side-flute

Ύμνος εις Νέμεσιν, Μεσομήδους. Απόδοση στην ανακατασκευή του πλαγίαυλου της Αυλητρίδας από τον Τάφο 22/108 του παρόδιου νεκροταφείου της Κοίλης.

Ανακατασκευή πλαγιαύλου/απόδοση μέλους: Χρ. Τερζής

Εδώ η τεκμηρίωση της ανακατασκευής και η ακουστική μελέτη του ευρήματος.

Οργανολογική μελέτη των μουσικών ευρημάτων από τον Τάφο του Μουσικού στη Δάφνη της Αττικής

33Δημοσιεύθηκε εργασία του Στέλιου Ψαρουδάκη (Επ. Καθηγητή στο Τμήμα Μουσικών Σπουδών του ΕΚΠΑ) και του Χρήστου Τερζή (αρχαιομουσικολόγου, μεταδιδακτορικού ερευνητή του ΕΚΠΑ)  με τίτλο «Οργανολογική μελέτη και ανακατασκευή των μουσικών ευρημάτων (χέλυς-αυλός-άρπα) από τον Τάφο του Μουσικού στη Δάφνη της Αττικής. Η εργασία εκπονήθηκε στο πλαίσιο του Προγράμματος Μελετών 2013 του Ιδρύματος Ι. Λάτση.

 

Δείτε τη στους παρακάτω συνδέσμους:

Μελέτη: σύνοψη

(περισσότερα…)

Διονυσίου, Τέχνη Μουσική – Βιβλιοπαρουσίαση

Τερζής, Χρήστος (2010) Διονυσίου <Τέχνη Μουσική>. Εισαγωγή – Κείμενο – Μετάφραση – Σχόλια. Κριτική έκδοση. (Βιβλιοθήκη Α. Μανούση, 11). Αθήνα: Κέντρον Ερεύνης της Ελ­ληνι­κής και Λατινικής Γραμματείας της Ακαδημίας Αθηνών. Σελ. xxvi + 194* + 317. ISBN: 978-960-404-175-6. Τιμή: 38€

Εισαγωγικά

ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ ΤΕΧΝΗ ΜΟΥΣΙΚΗΤο ανωτέρω πόνημα αποτελεί κριτική έκδοση μίας πραγματείας με αντικείμενο την «κανονική θεωρία» της αρχαίας ελληνικής αρμονικής επιστήμης (όπως αποδεικνύεται), με τίτλο <Τέχνη μουσική>. Η πραγματεία διασώζεται σε 23 χειρόγραφα (τέλη 12ου-16ος αἰώνας), την συνέγραψε κάποιος ονόματι Διονύσιος (όπως αποδεικνύεται) τον 10ο αιώνα (όπως αποδεικνύεται) και την αφιέρωσε στον αυτοκράτορα Κωνσταντίνο Ζ΄ τον Πορφυρογέννητο. Η έκδοση του εν λόγω κειμένου συνοδεύεται από κριτικό υπόμνημα, κριτικές παρατηρήσεις, νεοελληνική μετάφραση, ερμηνευτικό σχολιασμό, προλεγόμενα, ευρετήρια (verborum, nominum antiquorum, scriptorum, locorum, auctorum recentiorum), επεξηγηματικούς πίνακες και βιβλιογραφικό κατάλογο.

Ιστορικό της μελέτης της εν λόγω πραγματείας  (περισσότερα…)

Τα μουσικά ευρήματα από τον «Τάφο του ποιητή»

Ο μουσικός του 5ου πΧ αιώνα από το Δήμο της Αλωπεκής»

Ο «Τάφος του Ποιητή», το σημαντικότατο αυτό μουσικό εύρημα στη Δάφνη της Αττικής, χρονολογούμενο στην Κλασική εποχή (περ. 430 πΧ), τριάντα χρόνια μετά από την ημέρα που η αρχαιολογική σκαπάνη το έφερε στο φως, για πρώτη φορά μελετάται στο σύνολό του από ειδικούς ερευνητές και αξιοποιείται επιστημονικά. Πρόκειται για τάφο πλoύσια κτερισμένο. Αριστερά και δεξιά του νεαρού νεκρού είχαν τοποθετηθεί αντικείμενάτου προσφιλή: κασετίνα με μελανοδοχείο και γραφίδα, ρόλος παπύρου και κηρωμένα πλακίδια, άρπα, λύρα και αυλός, αστράγαλoι και χάλκινο πριόνι. Η καλή κατάσταση των ευρημάτων μάς επιτρέπει, αφενός μεν να διαβάσομε μέχρι ενός σημείου τα κείμενα, αφετέρου δε να ανακατασκευάσομε τα μουσικά όργανα. Η άρπα, μάλιστα, γνωστή μόνον από τη σύγχρονή της εικσνoγραφlα, αποτελεί το μοναδικό εύρημα του είδους αυτού του οργάνου. Η παρουσίαση του «Τάφου του Ποιητή» στο πλαίσιο των εκδηλώσεων του προγράμματος Megaron Plus είχε ως σκοπό να γνωστοποιήσει στο ελληνικό κοινό το μοναδικό εύρημα και τα πορίσματα των μελετητών, και να αναδείξει την αξiα του στην πολιτιστική ιστορία του τόπου μας.

Τη μελέτη και δημοσίευση των μουσικών οργάνων ανέλαβαν οι αρχαιομουσικολόγοι Στέλιος Ψαρουδάκης και Χρήστος Τερζής. Τα πορίσματα των μελετών εντάχθηκαν προς δημοσίευση στο επιστημονικό περιοδικό Greek and Roman Musical Studies, 1 (2013). Η πρώτη παρουσίαση των ευρημάτων στο ελληνικό κοινό έγινε στις 14 Νοεμβρίου 2012 στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών και είναι διαθέσιμη στο διαδίκτυο από την Ιστοσελίδα του Ιδρύματος Μποδοσάκη

 

Η γένεση και η εξέλιξη της κανονικής θεωρίας από τα πρώιμα ελληνιστικά χρόνια έως την όψιμη αρχαιότητα (3ος πΧ – 6ος μΧ. αι.)

Προλεγόμενα

Καταφορτώστε το άρθρο σε pdf

Σκοπός αυτής της εργασίας είναι η αξιοποίηση και επαναξιολόγηση των σχετικών με την κανονική επιστήμη μαρτυριών που διαθέτουμε, με σκοπό –στο βαθμό που οι μαρτυρίες το επιτρέπουν– να τοποθετηθεί χρονικά η χρησιμοποίηση του αρμονικού κανόνα ως επικουρικού οργάνου της αρμονικής επιστήμης. Θα αναζητηθεί η πιθανή σχέση του με την κανονική λεγόμενη επιστήμη. Επίσης, θα εξετασθούν η εμφάνιση, η ακμή και η παρακμή της κανονικής, οι προϋποθέσεις και οι σκοποί της, αλλά και η εφαρμογή της μέσα στο ευρύτερο φιλοσοφικό πλαίσιο αλλά και το ειδικότερο περίγραμμα της εξέλιξης της μουσικής θεωρίας.

Κείμενο

Αν σταθούμε στο άκουσμα της λέξης κανονική επιστήμη, αμέσως κάνουμε με το νου τη σύνδεσή της με τον κανόνα (το μονόχορδο). Συνηθίζουμε, πάλι, να συνδέουμε τον κανόνα με ένα συγκεκριμένο πρόσωπο: τον Πυθαγόρα. Αρκετοί είναι οι αρχαίοι συγγραφείς που μαρτυρούν την επινόηση (περισσότερα…)

Η παράδοση των αρχαιοελληνικών μουσικοθεωρητικών πραγματειών: ομαδοποιήσεις και χρονική τους τοποθέτηση

Η εικόνα του σύγχρονου ερευνητή για τον αρχαιοελληνικό μουσικό πολιτισμό βασίζεται στις διάσπαρτες, πολλές φορές μάλιστα αποσπασματικές, πληροφορίες, που αντλούμε αφ’ ενός από το αρχαιολογικό υλικό (μουσικά όργανα, εικονογραφία) αφ’ ετέρου από τα κείμενα και τις παρτιτούρες. Εκτός από τις αναφορές στη μουσική στα ποικίλα έργα της γραμματείας, διαθέτουμε και έναν αριθμό ειδικών περί μουσικής πραγματειών που χρονολογούνται από τον 4ο πΧ έως τον 10ο μΧ αιώνα, και που μας παραδόθηκαν σε χειρόγραφα, τα οποία αντιγράφηκαν από τον 11ο έως τον 17ο αιώνα.

Ο Jan, στο βιβλίο του Musici Sriptores Graeci του 1895, παραδίδει σχολιασμένο κατάλογο με 210 χειρόγραφα.(1) Αργότερα, ο Thomas Mathiesen (περισσότερα…)

Αρέσει σε %d bloggers: