Κέντρο Αρχαιομουσικολογίας

Αρχική » Ἐκδηλώσεις

Category Archives: Ἐκδηλώσεις

Ετικέτες

ancient greek aulos ancient greek lyre ancient greek musical instruments ancient harp chelys harp Koile sideflute reconstruction of ancient greek musical instruments tortoise lyre trigonos Venetus Marcianus Appendicis Classis VI/3 Venetus Marcianus Appendicis Classis VI/10 Ίδρυμα Αικατερίνης Λασκαρίδη Ανακατασκευή αρχαίων ελληνικών μουσικών οργάνων Αρμονικός Κανών Αρχαία Ελληνικά Μουσικά Όργανα Αρχαία ελληνική μουσική Αυλός Γυμνάσιο Δημοτικό Διονύσιος ΕΡΜΗΣ Εκπαιδευτικά Προγράμματα Αρχαίας Ελληνικής Μουσικής Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Εργαστήριο Αρχαίων Ελληνικών Μουσικών Οργάνων Ερμής Ευκλείδης Κανονική θεωρία Λύρα Μαθηματικά και Μουσική Μεσομήδης Ορέστης Πάπυρος Πανεπιστήμιο Αθηνών Πειραματική Αρχαιομουσικολογία Πτολεμαΐς Σικείλος Τάφος του ποιητή Τρίγωνον Χειρόγραφη παράδοση Χρήστος Τερζής ανακατασκευές αρχαία μουσικά όργανα εικονογραφία μέλη μουσική εκπαίδευση στην αρχαία Αθήνα μουσικοθεωρητικές πραγματείες πλαγίαυλος Κοίλης τραγωδία χέλυς όργανα

Προσεχώς

Δεν βρέθηκαν events για το άμεσο μέλλον

Αρχείο

Δες τους αρχαίους συγγραφείς αλλιώς

…Ο ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ ΩΣ DETECTIVE  

Καθένας μας προσεγγίζει τα κείμενα των αρχαίων Ελλήνων συγγραφέων, μέσα απ΄ τις εκδόσεις, τις μεταφράσεις και το σχολιασμό τους. Ποια είναι, ωστόσο, η μέθοδος που οδηγεί στη δημιουργία μιας έκδοσης; Ποιος ο ρόλος του εκδότη και κριτικού των κειμένων; Είναι, πραγματικά «δια χειρός» του αρχαίου συγγραφέα το κείμενο της έκδοσης που έχουμε μπροστά μας; Πώς διαβάζουμε μια κριτική έκδοση; και κυρίως, πώς παράγεται η κριτική έκδοση ενός αρχαίου κειμένου;

Μέσα από τέσσερα νέα μαθήματα (και σε συνέχεια του Α΄ κύκλου σεμιναρίων του Συλλαμβάνοντας τους ήχους όπως παλιά), ο μουσικολόγος και ιστορικός των Επιστημών Χρήστος Τερζής θα αναφερθεί στην αναγκαιότητα  (ή μη) της παραγωγής των κριτικών εκδόσεων, τη μέθοδο δημιουργίας μιας κριτικής έκδοσης και ασφαλώς την προσέγγισή της από τον απαιτητικό αναγνώστη.

Ένα εργαστηριακό μάθημα, ιδιαιτέρως ωφέλιμο σε φιλόλογους εκπαιδευτικούς και μελετητές της αρχαιοελληνικής γραμματείας.

1ο σεμινάριο: Παρασκευή 27 Φεβρουαρίου 2015 
Κείμενα αρχαίων συγγραφέων: σε ποια κατάσταση μας παραδόθηκαν; Μπορούμε να τα αποκαταστήσουμε;

2ο σεμινάριο: Παρασκευή 6 Μαρτίου 2015
Κριτική θεώρηση των πηγών κατά Laahmann και Maas – Όταν το λάθος μετασχηματίζεται σε πολύτιμο στοιχείο του κριτικού.

3ο σεμινάριο: Παρασκευή  13 Μαρτίου 2015
Εφαρμογή της στεμματικής μεθόδου σε μικρό εύληπτο κείμενο που η χειρόγραφη παράδοση διέσωσε σε οκτώ διαφορετικές εκδοχές.

4ο σεμινάριο: Παρασκευή 20 Μαρτίου 2015
Αποκατάσταση του κειμένου, σύνταξη του κριτικού υπομνήματος.

Μουσείο Ηρακλειδών – Ηρακλειδών 16, 118 51 Θησείο
Τ: 210 34 61 981

Για περισσότερες πληροφορίες πατήστε εδώ.

Συλλαμβάνοντας του ήχους … όπως παλιά

1. Ανοιχτό μάθημα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΝΗΛΙΚΩΝ

hrakleidwn

Χειμώνας 2015
Παρασκευή, 16 Ιανουαρίου 2015 – Παρασκευή, 13 Φεβρουαρίου 2015

Εισηγητής: Χρήστος Τερζής

Εναρκτήρια ομιλία: Παρασκευή 16 Ιανουαρίου 2015, 18:30 (Είσοδος ελεύθερη)        
Αρχαιοελληνικός ήχος: Από τη διεπιστημονική ανάλυση των ευρημάτων στην έντεχνη ανασύνθεση

Το εγχείρημα της ανασύνθεσης του αρχαιοελληνικού ήχου βρίσκεται σήμερα στο επίκεντρο του επιστημονικού ενδιαφέροντος. Μέσα από την εικονογραφία, την αρχαία ελληνική γραμματεία και τα πρωτότυπα μουσικά όργανα που η αρχαιολογική  σκαπάνη φέρνει στο φως, αποκαλύπτεται το ψηφιδωτό της μουσικής της ελληνικής αρχαιότητας.


A΄ ΚΥΚΛΟΣ ΣΕΜΙΝΑΡΙΩΝ: Από την αναλογία των αριθμών στην αναλογία των ήχων: Η ευκλείδεια διαίρεση του μονόχορδου

Math_HarmΑπό την αρχαιότητα μάς είναι γνωστό πως η μουσική σχετίζεται με τα μαθηματικά. Όμως, πώς μετριέται η μουσική;  ή τι μετρά; Στον Α΄ κύκλο σεμιναρίων του, ο  μουσικολόγος και ιστορικός των Επιστημών Χρήστος Τερζής παρουσιάζει τη σχετικά άγνωστη πραγματεία Κατατομή κανόνος (300 π.Χ.), που αποδόθηκε στον Ευκλείδη κι όπου για πρώτη φορά συστηματοποιείται η πυθαγόρεια θεωρία για τη μουσική. Με τη χρήση του μονόχορδου[1] οι συμμετέχοντες θα μυηθούν στην πυθαγορική διδασκαλία της μουσικής επιστήμης και θα εμπλακούν σε ζητήματα που απασχόλησαν μαθηματικούς και μουσικούς της ελληνικής αρχαιότητας. Το σεμινάριο απευθύνεται σε εκπαιδευτικούς (φιλολόγους, μαθηματικούς, μουσικούς) αλλά και σε όσους αγαπούν τη φιλοσοφία, ενώ δεν προαπαιτούνται από τους συμμετέχοντες εξειδικευμένες γνώσεις στα μαθηματικά ή τη μουσική.

1ο σεμινάριο: Παρασκευή 23 Ιανουαρίου 2015, 18:30-20:30 (10΄ διάλειμμα)        
Η «κανονική» πραγματεία στο πλαίσιο της πυθαγορικής θεωρίας της μουσικής: Από τον Πυθαγόρα (6ος αι. π.Χ.) έως το Διονύσιο (10ος αι. μ.Χ.)

Η μαθηματική θεωρία της μουσικής, προϊόν μιας εκ των δύο κυρίαρχων μουσικοθεωρητικών Σχολών της ελληνικής αρχαιότητας, ξεκίνησε ως κλάδος της πυθαγόρειας φιλοσοφίας και εξελίχθηκε ως ένα από τα τέσσερα πεδία της μαθηματικής επιστήμης μέχρι το Βυζάντιο. Με αφορμή την ιστορική διαδρομή της μαθηματικής αρμονικής και την παρουσίαση του περιεχομένου της, οι συμμετέχοντες θα εξοικειωθούν στην αρχαιοελληνική ορολογία για τα μουσικά διαστήματα αφενός, κι αφετέρου θα εμβαθύνουν στα είδη των αριθμητικών λόγων και τις ιδιότητές τους.

2ο σεμινάριο: Παρασκευή 30 Ιανουαρίου 2015, 18:30-20:30 (10΄ διάλειμμα)        
Ευκλείδεια Κατατομή κανόνος: Εισαγωγή, θεωρήματα 1-9

Το ενδιαφέρον εστιάζεται στην ευκλείδεια Κατατομή. Μετά την παρουσίαση της παράδοσης της πραγματείας αλλά και την τεκμηρίωση της χρονολόγησης και της πατρότητάς της, αναλύουμε την εισαγωγή του έργου, που, στην ουσία, συνοψίζει την ακουστική θεωρία όπως αυτή διαμορφώθηκε στα τέλη του 4ου αι. π.Χ. Πάνω σε αυτό το θεωρητικό υπόβαθρο ο συγγραφέας διατυπώνει και αποδεικνύει τα θεωρήματα για τις μαθηματικές ιδιότητες που φέρουν τα μεγέθη των μουσικών διαστημάτων.

3ο σεμινάριο: Παρασκευή 6 Φεβρουαρίου 2015, 18:30-20:30 (10΄ διάλειμμα)       
Ευκλείδεια Κατατομή κανόνος: θεωρήματα 10-18 

Σειρά έχει η παρουσίαση και η απόδειξη των ακουστικών θεωρημάτων που βασίζεται στις ιδιότητες των αριθμητικών λόγων με τους οποίους τα μουσικά διαστήματα εκφράζονται, στο πλαίσιο του αρχαιοελληνικού μουσικοθεωρητικού συστήματος. Οι μαθηματικές αποδείξεις αλλά και η γεωμετρική εφαρμογή τους στο μονόχορδο παρουσιάζονται με την ενεργή συμμετοχή του κοινού.

4ο σεμινάριο-εργαστήριο: Παρασκευή 13 Φεβρουαρίου 2015, 18:30-20:30 (10΄ διάλειμμα)[2] 
Ευκλείδεια Κατατομή κανόνος: η διαίρεση του κανόνα  

Έχοντας αποδείξει τις ιδιότητες που φέρουν τα μεγέθη των μουσικών διαστημάτων είμαστε πλέον έτοιμοι να χαράξουμε τα σημεία που αποδίδουν έναν προς έναν τους φθόγγους της κλίμακας σε έκταση δύο οκτάβων. Κρατάμε μόνο μολύβι, κανόνα και διαβήτη. Ακολουθούμε τις οδηγίες του τελευταίου κεφαλαίου της Κατατομῆς. Θα τα καταφέρουμε;


Περισσότερες πληροφορίες δίδονται στον ιστότοπο του Μουσείου Ηρακλειδών ή στο facebook-logo-transparent


[1] Το μονόχορδο ή αρμονικός κανών ήταν ένας χάρακας κατά μήκος του οποίου και πάνω από αυτόν είχε προσαρτηθεί τεντωμένη χορδή. Ανάμεσα στο χάρακα και τη χορδή, κινούμενος καβαλάρης μετέβαλλε το μήκος της δονούμενης χορδής. Οι αρχαίοι φιλόσοφοι –και πρώτος, σύμφωνα με την παράδοση, ο Πυθαγόρας– είχαν παρατηρήσει ότι τα τονικά ύψη των παραγόμενων φθόγγων εξαρτιόνταν από τα μήκη των παλλόμενων τμημάτων της χορδής. Ο κανών ήταν ήδη γνωστός στο Αιγαίο και τη Μικρά Ασία γύρω στα 300 π.Χ., ο πρώτος, ωστόσο, που αποδεδειγμένα τον χρησιμοποίησε ως επιδεικτικό όργανο της αρμονικής επιστήμης ήταν πιθανότατα ο ευκλείδειος συγγραφέας της Κατατομής κανόνος.

[2] Για τη συμμετοχή στο 4ο Σεμινάριο-Εργαστήριο, είναι απαραίτητη η παρακολούθηση των προηγούμενων τριών σεμιναρίων.

Ανασυνθέτοντας τον Ομηρικό ήχο: Ιλιάδος, Ραψωδία Α’

Ο πολιτιστικός και επιμορφωτικός σύλλογος ΜΙΤΟΣ παρουσιάζει την Δευτέρα 16η Φεβρουαρίου 2015, ώρα 18.00, στην αίθουσα εκδηλώσεων της Εν Αθήναις Αρχαιολογικής Εταιρείας την Α΄ Ραψωδία της Ιλιάδας του Ομήρου στην μορφή του θεατρικού αναλογίου. Την εκδήλωση θα προλογίσει ο Πρόεδρος της Εν Αθήναις Αρχαιολογικής Εταιρείας, ακαδημαϊκός καθ. Επαμεινώνδας Σπηλιωτόπουλος. Layout 1 Για πρώτη φορά στην Ελλάδα το ομηρικό κείμενο ζωντανεύει στο σήμερα μέσα απ’ την ανασύνθεση της έμμετρης προσωδιακής απαγγελίας του δακτυλικού εξάμετρου. Πειραματικές προσεγγίσεις σε πανεπιστήμια του εξωτερικού, αλλά και στην Ελλάδα, κατέδειξαν ότι η προσωδία του αρχαίου λόγου καθόριζε τον επιτονισμό και συνέθετε το μέτρο του. Ο τρόπος της εκφοράς του απαγγελλόμενου λόγου φαίνεται να αναπτύχθηκε έτσι, ώστε η παραστατική διάσταση του έργου να προβάλλεται ισότιμα αλλά και να υποστηρίζει τη λογοτεχνική του συγκρότηση.

Μέσα από τη σύγχρονη και λιτή αισθητική που τη χαρακτηρίζει, η Μαριάννα Λαμπίρη, αναλαμβάνοντας τη σκηνοθετική επιμέλεια της παράστασης, μετασχηματίζει την προσωδία του ομηρικού εξάμετρου σε κώδικα που ξεκλειδώνει –αλόγως– το θυμικό του θεατή και το μεταπλάθει σε έδαφος γόνιμο που υποδέχεται –ελλόγως– το ποιητικό κείμενο ως φορέα του περιεχομένου. Ο Ιωάννης Στρατάκης, συνέλαβε την ιδέα και, αφού μελέτησε τις μαρτυρίες των αρχαίων γραμματικών, μας παρουσιάζει, σε συνεργασία με την Ιφιγένεια Σπηλιωτοπούλου, μια σαφή εκδοχή του ομηρικού ήχου, που στοχεύει στην ανάδειξη της επικής ποίησης ως παραστατικού καλλιτεχνικού είδους -προς τέρψιν ψυχικήν τε και πνευματικήν, όχι ως είδους λογοτεχνικού με αποκλειστικά ηθικό και διδακτικό περιεχόμενο. Ο διδάκτωρ της Αρχαίας Ελληνικής Μουσικής Χρήστος Τερζής προσέθεσε σύντομες πρωτότυπες μελωδίες και τρία τραγούδια –αποδίδονται ζωντανά σε ανακατασκευασμένη από τον ίδιο αρχαιοελληνική λύρα– που μαζί με τις διακριτικές πινελιές του τυμπάνου από την Ιφιγένεια, συντελούν στην αρμονική διευθέτηση των ενεργειών που φέρουν οι χαρακτήρες μεταξύ των σκηνών. Την ενδυματολογική επιμέλεια ανέλαβε η Ιωάννα Τιμοθεάδου, ενώ τους φωτισμούς σχεδίασε η Ελευθερία Ντεκώ.

Ανασυνθέτοντας τον Ομηρικό ήχο: Ιλιάδος, Ραψωδία Α’ (βίντεο διάρκειας 1 λεπτού) Δευτέρα 16η Φεβρουαρίου 2015, ώρα 18.00 Αίθουσα εκδηλώσεων της Εν Αθήναις Αρχαιολογικής Εταιρείας, Πανεπιστημίου 22, Αθήνα

Γενική Είσοδος, 10€ Πολιτιστικός και επιμορφωτικός σύλλογος ΜΙΤΟΣ
www.mitosculture.gr – mitos@mitosculture.gr
Πρόσωπο επικοινωνίας: κα Ελένη Βερναρδάκη (κιν. 697.200.47.55)

Τὰ μουσικὰ εὑρήματα ἀπὸ τὸν «Τάφο τοῦ Ποιητῆ» καὶ ἡ ἑρμηνεία τους

Στιγμιότυπο από την εκδήλωση στο Μέγαρο Μουσικής - © Στάθης Μαμαλάκης

Στιγμιότυπο από την εκδήλωση στο Μέγαρο Μουσικής – © Στάθης Μαμαλάκης

Tην Τετάρτη 14 Νοεμβρίου 2012, το ελληνικό κοινό παρακολούθησε στο Μέγαρο Μουσικής την παρουσίαση των ευρημάτων του «Τάφου του ποιητή». Πρόκειται για μια μείζονος σημασίας αρχαιολογική ανακάλυψη της Κλασικής Εποχής που έγινε πριν από 30 περίπου χρόνια στην Δάφνη Αττικής. Η παρουσίαση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο των εκδηλώσεων του Megaron Plus υπό την αιγίδα των Τμημάτων Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Μουσικών Σπουδών της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Συμμετείχαν οι: Ευτυχία Λυγκούρη-Τόλια, Αρχαιολόγος, πρώην Προϊσταμένη ΚΣΤ΄ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων, Έγκερτ Πέλμαν, Ομότιμος Καθηγητής του Πανεπιστημίου του Έρλανγκεν και Αντεπιστέλλον Μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, Mάρτιν Γουέστ, Ερευνητής Καθηγητής του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης και Εταίρος της Ακαδημίας Αθηνών, Στέλιος Ψαρουδάκης, Επίκουρος Καθηγητής της Αρχαίας Ελληνικής Μουσικής του Τμήματος Μουσικών Σπουδών (Τομέας Ιστορικής & Συστηματικής Μουσικολογίας) του Πανεπιστημίου Αθηνών και Χρήστος Τερζής, Διδάκτωρ της Αρχαίας Ελληνικής Μουσικής του Τμήματος Μουσικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών. Οι ομιλητές, μέσα από τα πορίσματα των μελετών τους, ανέδειξαν την αξία των ευρημάτων του «Τάφου του ποιητή» για την ιστορία της μουσικής του τόπου μας. Την εκδήλωση επιμελήθηκαν οι Στέλιος Ψαρουδάκης και Χρήστος Τερζής. Οι ομιλίες μαγνητοσκοπήθηκαν και προβάλλονται από τον ιστοχώρο του Ιδρύματος Μποδοσάκη.

Σικείλος, Ἐπιτάφιον

Ἀνθολόγιον: Μέτρα καὶ Μέλη ἀπὸ τὴν ἑλληνικὴ ἀρχαιότητα

 

Πέμπτη 3 Μαΐου 2007
Αίθουσα Τελετών Πανεπιστημίου Αθηνών
Στα πλαίσια των εορτασμών των 170 χρόνων από την Ίδρυση του Πανεπιστημίου Αθηνών
Μέλος (απόδοση): Χρήστος Τερζής

Μεσομήδης – Εἰς Ἥλιον

Ἀνθολόγιον: Μέτρα καὶ Μέλη ἀπὸ τὴν ἑλληνικὴ ἀρχαιότητα

Πέμπτη 3 Μαΐου 2007
Αίθουσα Τελετών Πανεπιστημίου Αθηνών
Στα πλαίσια των εορτασμών των 170 χρόνων από την Ίδρυση του Πανεπιστημίου Αθηνών
Μέλος (απόδοση): Στέλιος Ψαρουδάκης

Μεσομήδης, Εἰς Μοῦσαν, εἰς Καλλιόπην και Ἀπόλλωνα

Ἀνθολόγιον: Μέτρα καὶ Μέλη ἀπὸ τὴν ἑλληνικὴ ἀρχαιότητα

Πέμπτη 3 Μαΐου 2007
Αίθουσα Τελετών Πανεπιστημίου Αθηνών
Στα πλαίσια των εορτασμών των 170 χρόνων από την Ίδρυση του Πανεπιστημίου Αθηνών
Μέλος (απόδοση): Χρήστος Τερζής

Αρέσει σε %d bloggers: